Hoogsensitieve kinderen

Hoogsensitieve kinderen

Er komt steeds meer bekendheid rondom hoogsensitieve kinderen en er komt daarmee ook direct wat verdeeldheid. In dit artikel wil ik graag wat helderheid bieden rondom hoogsensitiviteit. Ik hoor mensen wel eens zeggen: “Ik geloof niet in hoogsensitiviteit.” Er is echter degelijk onderzoek gedaan naar de eigenschap. Binnen de psychologie komt er steeds meer aandacht voor en wordt het gezien als een bestaand persoonlijkheidskenmerk. Het is dus niet zoiets als geloven in geesten of in God. Vaak zie je wel dat hoogsensitieve personen ook spiritueel zijn en daarom wordt het vaak aan spiritualiteit gelinkt, maar de eigenschap is aangeboren en bewezen door de wetenschap.

Ik vind het belangrijk om hier aandacht aan te besteden, omdat veel onbegrepen en vage klachten bij kinderen kunnen voortkomen uit hoogsensitiviteit. In dit artikel ga ik in op die klachten. Natuurlijk zijn er ook meer spirituele en emotionele elementen die bij hoogsensitiviteit horen, maar in dit artikel bespreek ik voornamelijk de meer fysieke/fysiologische kenmerken van hoogsensitiviteit.

Wat merk je bij hoogsensitieve kinderen die worstelen?

Je kind reageert heftig op emotionele situaties, op kleding die niet lekker zit, lijkt soms ontzettend wijs voor zijn of haar leeftijd en draagt af en toe ogenschijnlijk de last van de wereld op zijn schouders. Grote kans dat jouw kind hoogsensitief is. Hoogsensitieve kinderen hebben een gevoeliger zenuwstelsel, waardoor ze meer en intenser indrukken opdoen door de dag heen. Daarnaast verwerken zij indrukken ook dieper, waardoor er meer tijd nodig is voor die verwerking. Hoogsensitieve kinderen die niet zo goed met hun eigenschap kunnen omgaan, zijn vaak heel moe, kunnen onverklaarbare darm- of hoofdpijnklachten hebben, hebben vaak moeite met slapen, piekeren veel en zijn vaak angstiger dan gemiddeld. Daarnaast hebben veel hoogsensitieve kinderen een laag zelfbeeld en zijn ze ontzettend kritisch naar zichzelf. 

 

Hoe ontstaan die klachten dan?

Deze klachten horen niet per se bij hoogsensitiviteit, maar komen wel vaak voor. Meestal komt dat doordat er te weinig tijd is om de indrukken van een dag te verwerken en doordat er vaak meer prikkels worden opgedaan dan het zenuwstelsel aankan. Zo ontstaat er een soort hoogspanning op het zenuwstelsel en die voelt heel onprettig aan. Die hoogspanning, oftewel overprikkeling, geeft een onveilig gevoel dat lijkt op angst, waardoor het “angstsysteem” van het lichaam vaak ook aanschiet. Daardoor wordt het nog moeilijker om daadwerkelijk te ontspannen en te ontladen. Als het angstsysteem aanschiet, gaat het brein zich er namelijk mee bemoeien en zoeken naar of waarschuwen voor potentiële “gevaren”, met als gevolg dat er nog meer spanning ontstaat. Dit kan zich uiten in piekeren of angstaanvallen.

Wat ook regelmatig gebeurt bij overprikkelde hoogsensitieve kinderen is een plotselinge heftige emotionele uitbarsting; dit kan een een extreme huilbui zijn, maar vaak uit het zich in woedeaanvallen. Zo ontlaadt het systeem zich als het ware. Vaak weten de kinderen zelf achteraf niet waarom ze zo boos werden of zo hard moesten huilen. Als kinderen echter leren om op tijd wat prikkels te ontladen en te verwerken, bijvoorbeeld door middel van meditatie of juist beweging, zal er minder snel hoogspanning ontstaan en nemen veel klachten af. Voor het slapen geldt hetzelfde. Als er te weinig ontlading van prikkels en verwerking van indrukken is door de dag heen, zal het kind onrustig in bed liggen. Alle activiteiten van de dag komen voorbij en een kind kan gaan piekeren of gewoon nog zo’n onrustig lichaam en hoofd hebben, dat het onmogelijk is om in slaap te vallen.

Download of beluister hier een fijne meditatie voor je hoogsensitieve kind.

 

Geen aanstellers

Je zult zien dat kinderen die te veel over hun grens gaan, eens in de zoveel tijd gewoon een of twee dagen thuis moeten blijven van school. Dan zijn ze niet echt ziek, maar gewoon niet lekker en hangerig en moe. Geef de kinderen ook deze tijd en zeg niet dat ze zich aanstellen, want het is een automatische reactie van het herstelsysteem van het lichaam.

Brave pleasers

Hoogsensitieve kinderen zijn door hun gevoelige zenuwstelsel en zintuigen, ook heel gevoelig voor sferen en de gevoelens van anderen. Deze kinderen voelen het vaak aan als iemand niet goed in zijn vel zit en zullen vaak de neiging hebben diegene te helpen. Het kan zelf zo zijn dat ze gevoelens van iemand in hun omgeving overnemen. Als het gaat om gevoelens van de moeder, is het vaak moeilijk om die van de eigen gevoelens te onderscheiden. Ook is het heel verwarrend voor hoogsensitieve kinderen als zij voelen dat het niet goed met iemand gaat, maar diegene doet alsof alles wel goed gaat. Vaak worden ze gecomplimenteerd met hun zorgzaam- en opmerkzaamheid en dat kan soms een please-patroon veroorzaken om zo waardering te krijgen van buitenaf. Voorbeelden bij kinderen hiervan zijn: 

  • Vriendjes blijven met kinderen die niet aardig voor ze zijn.
  • Altijd doen wat de ander wil en durven niet voor hun eigen plan te staan.
  • Extreem braaf zijn, zowel in de klas als thuis en willen het graag “goed doen” (zie je vooral veel bij meisjes).

Lange-termijn gevolgen van niet goed omgaan met hoogsensitiviteit

Het is van belang om overprikkeling zoveel mogelijk te voorkomen en een kind al vroeg te leren omgaan met hun eigenschap. Het onveilige gevoel dat met overprikkeling samengaat, zorgt er namelijk voor dat een kind zich na verloop van tijd onveilig kan gaan voelen in zijn of haar lichaam. Op volwassen leeftijd, zullen kinderen die er niet mee hebben leren omgaan, sneller aanlopen tegen angstklachten of depressies. De puberteit is vaak nog zwaarder voor hoogsensitieve kinderen die niet met hun eigenschap hebben leren omgaan. De puberteit zorgt voor extreem veel interne prikkels en daarbij is de externe sociale situatie ook intens. Vaak voelen hoogsensitieve kinderen zich anders en in de puberteit wordt dit verschil tussen hun leeftijdsgenoten nog zichtbaarder en voelbaarder, waardoor ze soms nog meer bij zichzelf vandaan drijven. 

Als hoogsensitiviteit je superkracht wordt

Hoewel je door bovenstaand verhaal misschien het idee hebt dat hoogsensitiviteit een nare eigenschap is, heeft onderzoek aangetoond dat hoogsensitieve personen die een fijne jeugd hadden, waarin rekening is gehouden met hun eigenschap, juist vaak gelukkiger en succesvoller zijn dan niet-hoogsensitieve personen. De eigenschap zorgt er namelijk ook voor dat positieve ervaringen intenser worden beleefd. Hoogsensitieve mensen kunnen vaak intenser genieten van kunst, muziek, natuur en fijn gezelschap. Daarnaast zijn hoogsensitieve mensen vaak ontzettend creatief en als hun zenuwstelsel ontspannen is, kunnen zij vaak bijzondere verbanden leggen, innovatieve ideeën verzinnen en haast voorspellen of iets in de toekomst zal aanslaan. Vaak leveren zij een positieve bijdrage aan de samenleving en hebben ze een vervuld leven. HSP’ers hebben namelijk de neiging om op zoek te gaan naar zingeving en daardoor eindigen ze vaak in werk dat van toegevoegde waarde is voor de samenleving.

De kracht van kinderyoga in hoogsensitiviteit

Herken je jouw eigen kind in dit verhaal en merk je dat hij of zij vastloopt? Wellicht is individuele kinderyoga dan iets voor jouw kind. Het geeft kinderen precies de handvatten voor ontlading en de bescherming tegen overprikkeling en gevoelens van anderen, maar ook de erkenning voor hem of haar als persoon. Kinderen hebben vaak een hele positieve reactie op kinderyoga en zijn ontzettend goed in het integreren van dingen die goed voelen in hun leven. Ik hoor regelmatig terug van ouders dat kinderen uit zichzelf oefeningen doen die goed voelen en waardoor ze kalmeren. Ieder kind is anders en het fijne van individuele kinderyoga is dat ze een yogales op maat krijgen. Neem hier contact op voor meer informatie.

(Jong)Volwassen en herken je je in hoogsensitiviteit en/of worstel je ermee? Neem dan eens een kijkje bij EigenWIJS HSP coaching.

 




Geef een reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *